CULTURE PENSEES DIEM DAO


Xoá kỷ niệm


Ngồi trước chồng tập Nhật Ký từ hơn
ba mươi năm, lần dở những trang
nhật ký mà tôi đã từng gởi gấm tâm
sự của mình nơi đây, như là một
người bạn « tâm tình » trung thành và
kín đáo, người bạn sẵn sàng chia sẻ
cùng tôi mà không một lời chỉ trích
phê phán và đặc biệt là không bị thóc
mách ! Những nỗi buồn, những niềm
thất vọng, những buồn chán lấn đầy
những trang giấy trắng và dường như
không còn chỗ cho những niềm vui
nho nhỏ, lượm lặt trên đường.
Lần dở từng tờ giấy, với những dòng
chữ quen thuộc nhưng lời văn sao mà
chứa đầy những điều không vui,
những hối tiếc hay nuối tiếc. Nhưng
đó là những gì thuộc vào dĩ vãng,
bỗng dưng tôi không hiểu lý do tại sao
mình không muốn giữ những chuyện
buồn ? Trong một phút giây ngắn
ngủi, tôi quyết định « xoá đi kỷ niệm »
Thế rồi từng trang giấy được đưa vào
máy cắt giấy không một chút luyến
tiếc. Ngày xưa, mỗi lần phải vứt bỏ
một cái gì gắn liền với kỷ niệm, tôi
thường hay luyến tiếc nhưng nay tình
cảm đó dường như không còn nữa ?
Tôi còn nhớ khi rời quê hương qua
nơi đất lạ quê người, tôi để lại những
quyển Nhật ký với sự luyến tiếc vì nơi
đây tôi ghi lại bao nhiều tình cảm của
một thời son trẻ với bao niềm tin và hi
vọng, nhưng tôi không bao giờ ta tìm
lại được những tình cảm thơ ngây
của ngày hôm qua vì người giữ không
tôn trọng sự tín nhiệm của tôi !
Thời gian trôi đi như dòng nước, cuốn
đi những nỗi buồn vui của con người.
Vạn vật biến chuyển với thời gian,
theo dòng đời, con người cũng chịu
vào quy luật đó. Vạn vật đổi thay, vận
nước chuyển mình theo lịch sử, con
người ít nhiều cũng phải uốn mình
theo những đổi thay đó để thích nghi
vào đời sống mới, môi trường mới.
Không phải chỉ cảnh vật, con người
đổi thay mà chính lòng ta cũng đổi
thay,  ai có thể đi ngược dòng thời
gian ? Thôi thì ta chấp nhận cuộc
sống hiện tại, niềm vui lượm lặt trong
cuộc sống thường ngày, quăng bỏ đi
những điều trái ý, buồn lòng vì cuộc
sống trước mặt của mình không con
bao lâu.
Có lẽ cũng một phần vì thế mà tôi
không muốn giữ những « lời tâm sự »
với những nỗi buồn, những điều thất
vọng. Tôi hướng về tương lai, lo thu
dọn những kỷ niệm, hình ảnh thư từ
của những người thân thương,
nhưng chỉ lưu lại những hình ảnh
đẹp, những lời thơ dễ thương, chứa
chan tình cảm.
Tuổi đời chồng chất, con người với
sức tàn phá vô hình của thời gian, sẽ
yếu dần từ thể xác đến tinh thần. Khi
đó những lời oán trách, những sự
giận hờn sẽ làm cho mình cảm thấy
đau nhói con tim cằn cỗi với những
chỗ lồi lõm mà cuộc đời đã để lại
những dấu ấn. Những chỗ lồi lõm
trong trái tim mình là những vui buồn
mà mình nhận từ nơi người khác. Sự
lồi hủng của con tim làm tôi nhớ lại
một câu chuyện mà một người bạn đã
kể lại cho tôi nghe.
«  Một hôm trong một buổi chợ, một
chàng thanh niên rao bán  «  Trái Tim
» của mình. Anh ấy móc ra từ trong
lồng ngực một trái Tim hồng, không
một chút tì vết, không dị dạng. Để
khuyến dụ người mua, anh ta rao lên
rằng « Đây là trài Tim từ một thanh
niên mạnh khoẻ, một trái Tim với nhịp
đập đều đặn, với màu hồng tươi của
máu đào và đây có thể xem như là
một « trái Tim hoàn hảo ».
Bỗng nhiên có một bà lão bước đến
và bảo rằng những lời ra của anh ấy
không đúng sự thật, vì trái tim của anh
với hình dạng như vậy không thể gọi
là « trái Tim hoàn hảo » được !
Bị va chạm lòng tự ái, anh ta bèn hỏi
bà : « Như vậy bà có thể cho tôi xem «
trái Tim hoàn hảo » mà bà nói ra sao ?
Bà lão chỉ mỉm cười và rút từ trong
lồng ngực mình đưa cho anh ấy và
mọi người xem. Thì ra đó chỉ là một
trái Tim bầm dập, trầy trụa với những
chỗ lồi lõm, hổng hốc.
Những người khách đứng xem và
ngay cả chàng thanh niên ngạc nhiên
và không hiểu tại sao một trái Tim với
hình dạng kỳ dị, xấu xí mà bà bảo là «
trái Tim hoàn hảo » ?
Trước những cặp mắt ngời vực và đầy
vẻ ngạc nhiên, bà chỉ mỉm cười và
chẩm rãi nói rằng : « Trái Tim của tôi
sở dĩ có hình dạng mà mọi người thấy
là quái lạ, xấu xí như vậy là vì nó đã
trải qua bao đoạn đường đời. Sở dĩ nó
có nhiều chỗ lồi lõm hổng hốc là vì
trong đời sống nó đã từng chia sẻ với
những trái Tim khác.
Khi thương yêu cha mẹ, tôi đã cắt một
mảnh của con Tim mình hiến dâng
cho người. Khi đó cha mẹ tôi cho lại
tôi một mảnh của trái Tim với phần lớn
hơn phần tôi đã biếu cho cha mẹ, vì
vậy khi ráp vào trái Tim tôi có một vết
lồi.
Khi yêu thưong con cháu, tôi cũng lại
cắt một mảnh trái Tim mình cho chúng
nó, nhưng tôi chỉ nhận được một
phần của trái Tim nhưng nhỏ hơn
phần tôi đã cho đi, vì thế trái Tim tôi lại
có một vết lõm.
Cũng như thế với bạn bè thân hữu tôi
cũng đã từng cắt đi một phần trái Tim
của mình để chia sẻ. Nhưng bao vết
lồi lỏm tùy theo từng người cho mình
lại nhiều hay ít.
Còn những vết hổng hốc, có nghĩa là
có khi tôi cho ra phần nào trái Tim
mình mà tôi không nhận lại được gì
cả…Theo tôi một « trái Tim hoàn hảo »
không chỉ phải là một con Tim có hình
dạng và màu sắc đẹp đẽ mà là hình
ảnh của một con Tim biết san sẻ cho
mọi người.
Ngang qua mẫu chuyện ngắn này,
trong cuộc sống có mấy ai có được
trái Tim hoàn hảo ?
Tôi có dịp vào thăm những người cao
tuổi, không còn tự túc được, con cái
thì bận rộn với gia đình cuộc sống,
đưa cha  mẹ vào đó. Tuổi càng cao,
con người đôi khi trở thành ngơ ngác
như trẻ thơ, hay là đôi khi phải giả bộ
ngu ngơ, để được sống yên thân ?
Cuộc sống ở đây tuy là mọi người
được ăn uống, thuốc men nhưng
cuộc sống thật cô đơn, không còn
được tham gia vào những sinh hoạt
của xã hội.  Cuộc sống âm thầm lặng
lẽ, dần dần họ sẽ mất đi phản ứng,
ngôn từ sẽ từ từ đi lùi vào quá khứ.
Những người vào đây chỉ còn một va-
li nhỏ với số hành trang tối thiểu, với
một ít quần áo, một vài hình ảnh của
con cháu. Những hình ảnh này được
gắn lên trên tường để thỉnh thoảng
nhìn lại để biết rằng ngày xa xưa nào
đó mình được quây quần cùng những
người thân thương. Những cuộc sống
thầm lặng, thiếu ngôn từ liệu một
ngày nào đó họ có còn nhớ mình là ai,
từ đâu đến ?
Thấy vậy tôi thấy rằng mình cũng nên
chuẩn bị dần dần, gói ghém hành
trang và tập quen dần với những nhu
cầu tối thiểu, để một ngày nào đó
mình sẽ không làm bận lòng con cháu
khi mình không cò tự túc được nữa.
Khi tỉnh táo thì mình cũng có một chút
thoáng buồn nhưng đó là luật của tạo
hóa, chấp nhận để không ngạc nhiên
và không sầu thảm ! Chuyện gì nó
đến thì sẽ đến thôi.
Quần áo mới hay cũ, dù có chật đi
nhưng cứ mở ra xem rồi xếp lại. Biết
bao nhiêu lần thu xếp quần áo, xếp đi
xếp lại vẫn chưa thật sự dứt khoát.  
Những quyển sách đã đọc xong, đã
học qua nhưng cũng vẫn còn nuối
tiếc, đầy ấp trên kệ, và có những
quyển sách đã mua mà cũng chưa có
thì giờ xem, cũng còn nằm yên trên
kệ, trong tủ. Sách vở, tôi chắt chiu
mua để gọi là trau dồi kiến thức,
chồng chất theo năm tháng nhưng
kiến thức cứ vẫn nghèo nàn. Càng đi
vào rừng hiểu biết thì lại càng thấy
mình còn nhiều điều chưa thấu hiểu,
cứ hẹn lần hẹn hồi để đọc, để hiểu, để
nhớ những điều hay điều lạ mà ngày
xưa mình ham chơi hay lúc còn ở quê
hương, sách vở không có nhiều để
giúp cho con người mở rộng tầm
nhìn. Nay mình ở một nơi, một xã hội
có rất nhiều sách vở tài liệu thì trí óc
không còn nhanh nhẹn như thời son
trẻ.
Hình ảnh và thư từ thì khỏi nói, mở ra
xem đi xem lại, mỗi tấm ảnh gợi lại
cho mình bao nhiêu kỷ niệm vui buồn
lẫn lộn, hình ảnh thời son trẻ, hình
ảnh những người thân thương, con
cháu lớn dần theo năm tháng, biết
bao người thân ra đi nay chỉ còn lại
trên ảnh. Tuy nhiên những gì gọi là kỷ
niệm cũng không phải một sớm một
chiều mà mình dứt khoát một cách dễ
dàng như vậy. Cuối cùng thì thư từ
hình ảnh, tôi cũng giữ lại những gì
tượng trưng, những bức thư với
những lời lẽ thân thương, những câu
nói ngọt ngào, chan chứa tình
thương, tôi còn lưu luyến vì mỗi lần
đọc lại những lời nói dễ thương, tình
cảm mình như được vuốt ve, những
vết thương lòng nếu có cũng được
xoa dịu
Vướng bận với vật chất, lòng người
còn nhiều ham muốn thì khó mà dứt
khoát, tôi tự an ủi ngày nào mà mình
còn ưa thích điều gì đó là mình còn
nhiều sinh lực, đó là một cách bào
chữa cho lòng ham muốn, chưa dứt
khoát. Bao giờ mình mới có thể hoàn
toàn dứt khoát, và kỷ niệm có thể bôi
xóa dễ dàng hay không ? Những ham
muốn làm cho con người chưa dứt
bụi trần, chưa thoát khỏi  « tham, sân,
si » thì làm sao con người được có sự
thảnh thơi hoàn toàn ?
DIỄM ĐÀO
Paris 18/8/2017