Culture et Pensees de Diem Dao
Thử thách

Phần 1: Cô em họ

Nha Văn khố, nằm trên đường Nguyễn Du, con đường rợp bóng mát, nằm trong một khu thật yên tĩnh. Không xa bịnh viện
Grall, một nhà thương còn sót lại của một thời thuộc địa. Chỉ vài trăm thước là đến đường Hai Bà Trưng, xe cộ dập diều.
Nhất là Bưu điện, nơi mà mọi người đến để gởi những thùng quà ra nước ngoài. Tôi vẫn còn nhớ lúc còn nhỏ vẫn thường
đi theo Ngoại đến đây với những thùng carton đầy ắp quà, nhưng thật ra chỉ là những món ăn như các loại mắm : mắm
lóc, mắm sặc, và nhiều món mà tôi không nhớ, chỉ nhớ món mắm vì mùi thơm của mắm ghi đậm trong ký ức. Mỗi năm hai
ba lần, Ngoại đi gởi cho dì tôi, có chồng người Pháp, theo chồng đi đến xứ người, vài chục năm qua mà dì vẫn không làm
sao quên được những món ăn của quê hương. Tôi vẫn thường nghe kể lại, dì theo chồng đi xa và dì thường hướng nhìn
về quê hương với nỗi nhớ nhà, mặc dù là dì đã hội nhập vào xã hội của người Pháp sau hơn hai mươi năm ở xứ người.
Tình quê hương, nỗi nhớ nhà, chắc những ai đi xa xứ đều mang tâm trạng như thế chăng ? Ngược lại Ngoại thường nhận
những thùng quà, nào là lê, táo…Đủ loại trái cây trong vườn, dì nấu trái cây với nước đường gởi về cho mẹ. Mỗi lần Ngoại
nhận những thùng quà với những dòng chữ chứa đầy tình thương mà dì gởi cho Ngoại và Ngoại luôn ứa nước mắt, lắc
đầu : « Tội nghiệp con tôi quá.Không biết chừng nào dì con mới trở về đây để mà ăn cho thỏa thích những món ăn Việt
Nam. Thích ăn đồ ăn Việt Nam mà không biết lấy chồng Tây chi, rồi lại đi xa quá ! Má tụi bây thích ăn đồ Tây thì lại ở Việt
Nam. Cuộc đời thật là « tréo cẳng ngỗng ! »
Miên man với những kỷ niệm của một thời thơ ấu nào đó, nhìn đồng hồ treo trên tường đã năm giờ chiều. Cửa phòng của
ông Giám đốc mở ra, ông lịch sự chào chúng tôi ra về. Tôi và Thanh, cô bạn đồng nghiệp, chúng tôi nháy mắt nhau, sắp
xếp đồ đạc và cũng chuẩn bị về nhà sau một ngày làm việc. Cuộc đời công chức, bình lặng với những chồng hồ sơ xếp
theo thứ tự a, b, c… Đồng lương công chức tuy khiêm nhường nhưng bình yên. Ngày được nhậm chức m ột năm sau kỳ
thi tuyển  « Thủ thư Văn khổ », tôi làm việc trong  nhóm gồm có ba người, chị Hương, có bằng Cử nhân về Sử địa, tôi và
Thanh, hai người đưọc trúng tuyển kỳ thi. Nhóm chúng tôi, mỗi ngày đi bộ từ đường Nguyễn Du xuống đường Gia Long,
nằm trong một nhà cao tầng, nơi đây có một gian dưới tầng hầm gọi là « Kho Lưu Trữ ». Nơi đây những đống hồ sơ cao
ngất ngổn ngang của những cơ quan « giải thể ». Nhiệm vụ của chúng tôi là phải  sắp xếp lại theo chức năng, ngày tháng
và theo thứ tự vần. Đó chỉ là giai đoạn đầu tiên thôi.  Ông Giám đốc, động viên chúng tôi với những lời hứa hẹn là bao giờ
có khóa tu nghiệp ở Mỹ thì nhóm của chúng tôi sẽ được gởi đi. Vì vậy mà chúng tôi ráng đi học tiếng Anh ở hội Việt Mỹ, do
cơ quan gởi đi học sau những giờ làm việc. Tôi đạp chiếc xe đạp mini cùng với Thanh, cô bạn đồng nghiệp đến trường Hội
Việt Mỹ nằm trên đường (…) nằm trong một khu sang trọng, chung quanh là những  biệt thự, trường toạ lạc ở một nơi
không xa khu cho dành cho người Mỹ, với những hàng rào kẽm gai làm thành vòng đai « bảo vệ ».
Khoá xe trong nhà giữ xe, chúng tôi chạy tất tả đến lớp học. Một Thầy giáo người Mỹ đã đọc vang vang lên trong lớp «
Repeat aftert me » Mọi người lập đi lập lại những câu rất đơn giản. Mỗi người mỗi ước mơ, người thì hi vọng sau khi có «
bằng cấp » ở đây rồi sẽ xin được việc làm ở « Sở Mỹ » người thì chuẩn bị « lấy chồng Mỹ », hi vọng cao xa hơn là đi « du
học » hay « tu nghiệp » ở Mỹ. Ước mơ của con người thay đổi theo tình hình thời cuộc, theo mức thăng trầm của kinh tế.
Niềm hi vọng và ước mơ giúp con người bám víu vào cuộc sống, vượt qua được những giai đoạn khó khăn chăng ?
Hôm nay cũng như mọi ngày, sau những giờ sắp xếp hồ sơ ở kho đường Gia Long. Chúng tôi trở lại cơ quan đường
Nguyễn Du. Hôm nay là ngày cuối tuần, nhớ ngày hôm sau không phải thức dậy sớm, tối lại được nghe nhạc, đọc sách  
đến khuya, tự nhiên tôi thấy trong người nhẹ nhàng.  Nhưng hôm nay tôi có hẹn với cô em họ, Oanh hứa sẽ  đến đón tôi
bằng xe hơi. Qua khung cửa sổ, một cô gái trẻ, đẹp với lứa tuổi đôi chín, tuổi của một thời để yêu với bao mộng mơ.
Nhưng cô em tôi với tánh thận trọng, nên dù là con nhà giàu, biết bao nhiêu người đeo đuổi nhưng Oanh luôn luôn phân
vân và thắc mắc, làm sao để tuyển lựa được «hoàng tử của lòng em ». Người đó phải có rất nhiều điều kiện, « nhà giàu,
học giỏi, đẹp trai », đó có phải chăng là những điều kiện tiên quyết của những cô gái con nhà giàu nói chung ? Oanh
không có chị em gái nên chúng tôi rất thân nhau. Oanh hay thường tâm sự cùng tôi. Hôm nay Oanh điện thoại đến hẹn
rước tôi đi ăn kem vì có chuyện quan trọng cần bàn. Tôi gởi chiếc xe đạp mini lại cơ quan.
-        Oanh có chuyện gì gấp hay sao mà hẹn chị tại văn phòng vậy ?
-        Dĩ nhiên rồi, nếu không gặp được chị hôm nay thì Oanh không thể nào ngủ được. Oanh mời chị đi ăn kem Givral
nhen.
-        Thôi về nhà nói chuyện được rồi, nghe n ói kem ở Givral mắc tiền lắm !
-        Hôm nay ba mới cho Oanh một số tiền nhiều hơn tiền hằng tháng mà Ba cho Oanh. Hôm trước Oanh « buồn » má
nên má « cắt lương » Oanh. Ba biết được nên ba cho Oanh bù.
Cô em họ của tôi là cô con gái duy nhất trong một gia đình với năm cậu con trai, nên dượng tôi có phần hơi « thiên vị »
trong tình thương, vừa đúng mười tám tuổi, vào ngày sinh nhật,  ba Oanh đã mua cho cô con gái chiếc xe Toyota mới tinh
để lái đi chơi trong lúc chờ đợi giấy tờ xuất ngoại đi du học bên Pháp. Cuộc đời cô em họ tôi thật là « lý tưởng » về cuộc
sống vật chất, tuy nhiên sung suớng hay không cũng do cách nhìn của mình. Oanh không vui lắm vì cha mẹ cứ lo làm ăn
nên Oanh thường có cảm giác cô đơn. Vật chất dường như không lấp đầy được sự thiếu thốn trong tình thương ? Trong
khi những người có cuộc sống quá thiếu thốn, cơm ăn không đủ no, mặc không đủ ấm thì con người chỉ mong sao cơm
ăn ngày hai bữa, đó là « hạnh phúc ».  Hai chữ « hạnh phúc » khó mà định nghĩa như thế nào cho đúng ?
Hai chị em đi đến chổ Oanh đậu xe, dưới hàng cây bóng mát của khu bịnh viện Grall. Leo lên chiếc xe bóng lộn, giữa trời
nóng gay gắt của Sài gòn mà ngồi trong xe có máy lạnh, thật là tương phản với những lúc ngồi gò mình trên chiếc xe mini,
hai bánh xe nhỏ lăn trên con đường dài từ trung tâm thành phố đi về vùng ngoại ô. Hai con người, hai cảnh đời, tuy nhiên
tôi cảm thấy vui với cuộc sống của mình. Là một công chức với đồng lưong khiêm nhường, nhưng tôi vui sống và tận tụy
với công việc với ước mơ là mình được đi « tu nghiệp » và một ngày nào đó sự hiểu biết của mình sẽ « giàu », mình sẽ tiến
thân bằng với sự học hỏi, cố gắng của chính bản thân, không nương nhờ, hay dựa vào ai.  Đối với tôi hiện giờ là « hạnh
phúc » ? Hai chữ hạnh phúc này có thể đổi thay theo năm tháng, theo thời cuộc, theo mơ ước của mình có được thực
hiện hay không ? Nhưng đến khi ước mơ thực hiện rồi, liệu mình có đạt được đến cái gọi là « hạnh phúc » chăng ? Miên
man với suy nghĩ vẩn vơ, tiếng nhạc từ máy radio đưa tôi về với thực tế.
-        Chị đang nghĩ gì đó ?
-        Chị nghĩ Oanh sướng thật, có cha mẹ bên cạnh và Oanh có được người cha lúc nào cũng cưng thương. Đối với
mình đó là hạnh phúc vì chị lại không có được hoàn cảnh như thế. Vì vậy chị phải tự nhủ lòng là mình phải cố gắng tiến
thân bằng với sức làm việc của mình.
-        Nhưng Oanh thì lại thấy mình sao cứ buồn buồn lo lo, vì Oanh nghĩ đôi khi vật chất không mang lại cho mình hạnh
phúc. Ai đến với Oanh,  Oanh đều không tin là họ đến với mình bằng tình thương.
-        Như vậy là cô em tôi đang bước vào « ngưỡng cửa của tình yêu » phải không ?
-        Chị thật là nhạy bén. Bởi vậy Oanh thích gặp chị đế được « cố vấn ».
Chiếc xe chạy vòng vòng theo con đường Nguyễn Huệ, đường Tự do, mãi một lúc lâu, Oanh mới tìm đươc chỗ đậu xe. Hai
chị em đi bộ một lúc đến tiệm kem ngay góc đường. Từ bên ngoài nắng gắt, bước vào trong tiệm kem có máy lạnh, mình
thấy dễ chịu. Tuy nhiên giá tiền cũng không phải là rẻ.
Bước vào chỗ ngồi ở một góc kín đáo, Oanh bắt đầu tâm sự :
-        Chị biết không, ba thấy Oanh chưa học xong nên muốn cho Oanh đi học ở nước ngoài, nhưng má thì muốn Oanh
lập gia đình vì má quan niệm là con gái học cao rồi thì cũng lập gia đình, có con, rồi với nhiệm vụ làm mẹ, làm vợ, ngưòi
phụ nữ cũng không thể nào kiệm nhiệm hai vai trò. Như má từ ngày lập gia đình với ba má đành phải xếp bằng cấp kỷ sư
của má, để chỉ lo cho ba và cho con cái. Và nói chung Ba cũng nhờ tài lãnh đạo của má, mà công việc của ba ngày càng
thịnh vượng. Má luôn luôn là người cố vấn cho ba. Đúng là « của chồng công vợ ». Ba cũng vẫn thường nói với anh em
Oanh là,  không có sự khôn ngoan của má thì ba không thể nào có được sự nghiệp như ngày nay. Tuy nhiên Oanh nghĩ
rằng người đàn bà muốn giúp chồng một cách thiết thực thì phải có một trình độ và kiến thức nào đó. Bởi vậy Oanh cũng
chưa muốn lập gia đình vội. Chị nghĩ như thế nào ?
-        Chị cũng đồng quan niệm đó.
-        Nhưng anh Hoàng, một trong những người bạn trai mà Oanh biết, anh có đủ những điệu kiện «  nhà giàu, học giỏi,
đẹp trai » lại thêm gia đình « danh giá » và cùng có đạo như gia đình Oanh nữa. Hơn nữa Oanh và Ba  Má đều thấy là anh
ấy yêu Oanh. Nhưng tánh Oanh có lẽ đa nghi nên Oanh muốn nhờ chị giúp môt tay để thử xem anh ấy có thật sự yêu
mình không ?
-        Oanh có « kế hoạch » gì không ?
-        Oanh chưa biết làm sao để thử anh ấy ?
-        Oanh cho chị biết sơ qua về anh ấy đi ?
-        Anh lấy là bác sĩ, hiện đang làm ở bịnh viện Bình dân. Anh làm việc ở khu nhản khoa.
-        À, chị có quen với một bác là y tá của khu này. Để chị nhờ bà « điều tra » thêm về anh, về quan hệ với bịnh nhân,
đồng nghiệp. Vì một người yêu mình không chưa đủ, mình cần phải biết cách cư xử của họ đối với người chung quanh
như thế nào ?
-        Vậy thì còn gì bằng.
Đây là giai đoạn đầu. Sau đó mình sẽ tính giai đoạn thứ hai. Oanh đưa tôi về nhà thì trời đã sụp tối, đèn đường đã được
đốt sáng. Xe cộ dập dìu, nhưng cô em tôi lái xe rất giỏi. Hôm nay tôi được về nhà trong chiếc xe có gắn máy lạnh và không
phải gò mình đi xuyên qua những con đường đầy xe và bụi bặm nhất là phải còng lưng đạp lên dốc cầu Bông.








Phần 2. Bàn bạc.
Thế là, chúng tôi hẹn gặp nhau hằng tuần vào ngày thứ sáu. Sau giờ làm việc tôi ghé nhà cô tôi. Một căn « villa » nằm
trong khu phố toàn  là nhà đẹp. Ngoài cửa có bảng ghi « Coi chừng chó dữ ». Vừa nhận chuông, hai con chó « berger »
chạy ra, nhe nanh ra sủa. Đúng là « chó cậy gần nhà ». Và cũng vì bảng  « Coi chừng chó dữ » này mà một vài người bà
con từ tỉnh lên thăm cô tôi giận vì bị chó sủa ỏm tỏi và lúc nào cũng « nhe nanh » ra đe dọa mỗi khi bà con lên Saì Gòn
thăm cô, và có người phê bình  lén là « Trưởng giả học làm sang » vì lúc đầu lập gia đình, cô tôi có cuộc sống khiêm
nhuờng, nhưng có thể vì số cô « Vượng phu ích tử » nên bỗng chốc, vợ chồng cô « trúng áp- phe » (affaire) nên bỗng
chốc trở nên giàu. Và cũng từ đó cuộc sống và quan hệ của gia đình cô cũng thay đổi cho thích nghi với cuộc sống mới.
Riêng tôi, được « chấp nhận » vào trong vòng quan hệ là vì cô em họ, dù là cô con gái cưng của một gia đình giàu có
nhưng cũng có thể vì hoàn cảnh mới, mức sống chênh lệch với đa số bạn bè  nên cô em họ tôi lại rơi vào cảnh cô đơn.
Cha mẹ thì lo chạy theo những « áp-phe », cô em tôi thì một số bạn bè không đến chơi nữa, có phải là do bảng « Coi
chừng chó dữ » hay vì căn nhà đồ sộ, hay vì phong cách sinh hoạt của gia đình cô tôi đổi thay ?
Tôi đươc cô em liên lạc thường xuyên vì chỉ có tôi chịu khó nghe cô ấy tâm sự những chuyện tình của lứa tuổi dậy thì và
hơn nữa con gái nhà giàu thì lắm mối gấm ghé, nhiều người mai mối. Cũng vì thế mà cô em tôi lại phân vân.
-        Tiny, Fanny. Đi vô trong.
Cô em tôi xuất hiện ngay cổng, vừa xua đuổi hai con chó mang tên ngoại quốc nhưng hiểu tiếng Việt, lắm lét chạy vào
trong nhà nhưng cũng cố quay lại nhìn tôi gầm gừ.
-        Chị để xe đạp trong garage đi. Mình lên phòng Oanh nói chuyện và bàn kế hoạch. Hôm nay ba má đi ăn tiệc nên tha
hồ tụi mình bàn chuyện.
Bước vào cửa sau, đi ngang qua một phòng ăn gia đình. Một bàn tròn có nhiều ghế gỗ chạm trỗ rất đẹp. Trong phòng có
một truyền hình to tướng. Ở góc phòng cómột canapé mà nơi cô tôi hay nàm  đây xem truyền hình, hay bàn bạc nhũng
món ăn với chị Tam “chị bếp”, vừa là  người “quản gia” . Chị Tam giúp việc cho gia đình Cô từ lúc mấy em họ tôi còn nhỏ
nên được cô tin cậy giao cho “toàn quyền” sắp xếp, điều khiển những nguời giúp việc khác Ngoài chị Tam còn có một cô
gái tên Sung, lo quét dọn và Tiêu lo phụ bếp.
Qua phòng ăn, leo lên cầu thang bằng đá mát lạnh. Lên trên lầu phí bên trái có một phòng lớn, gọi là phòng khách gia
đình, là nơi mà gia đình cô tôi tụ họp đàn hát hay nói chuyện cùng các con. Dưới nhà có một phòng khách lớn và phòng
ăn, với những bộ bàn ghế thật đẹp như tôi vẫn thường thấy trong phim. Và trong góc phòng có một chiếc piano thật đẹp.
Cô và em tôi cũng có thầy đến dạy hằng tuần. Tôi có cảm giác gần như những gia đình gọi là “phong lưu” sang giàu thời
này học có một kiểu sống tương tự?  Bên cạnh phòng khách gia đình, là phòng ngủ của cô và dượng. Không cần phải tả
chi tiết, căn phòng này có một giường cao với chiếc nệm thật dầy. Một truyền hình cũng to lớn. Một căn tủ đầy ấp quần áo
sang trọng, chưa kể ngăn tủ đầy ấp nhũng đôi giày cao gót, đủ kiểu. Đối diện với phòng của cô là phòng của Oanh, cũng
là một trong những căn phòng tiện nghi và trang bị máy lạnh. Ba căn phòng liền đó là phòng của mấy người em trai.
-        Hôm nay không có má ở nhà, mình hoàn toàn tự do. Oanh mở máy lạnh và tụi mình sẽ uống nước cam vắt vừa bàn
chuyện nhen.
Hai đứa tôi ngồi trên hai chiếc ghế dựa của bộ salon nhỏ, trên bàn đã có sẵn hai ly nước cam, nưóc vàng óng, với những
giọt nước lạnh đọng ngoài vành ly. Từ ngoài đường nóng như thiêu sau con đường dài từ cơ quan đến khu Gia định, vừa
thấy ly nước nước cam mát lạnh thì đúng như là “buồn ngủ gặp chiếu manh”. Từng ngụp nước cam mát lạnh chảy vào cổ
họng, tôi cảm thấy như tỉnh hẵn người và như quên bớt đi con đường xa và quên đi tám giờ làm việc trong văn phòng
nóng nực chỉ được phe phẩy bởi chiếc quạt máy già nua.
-        Chị đã điều tra được gì kể cho Oanh nghe coi. Oanh đang nôn nóng lắm.
-        Theo lời của bác Thanh, hàng xóm thì bác sĩ Hoàng là một người bác sĩ tận tâm, có tinh thần trách nhiệm và là một
gia đình công giáo ngoan đạo.
-        Đúng như vậy. Bởi vậy ba má Oanh đã chấm anh ngay từ đầu và ba má cứ muốn tụi này hứa hôn trước khi Oanh đi
du học. Có thể sang năm anh ấy cũng xin đi học thêm bên Pháp rồi tụi này sẽ làm đám cưới bên đó. Oanh thì cũng có
nhiều cảm tình với anh nhưng Oanh không biết anh ấy có thật sự yêu mình không? Oanh không tin đàn ông lắm vì Oanh
biết ba mặc dù rất yêu và nể má. Tuy nhiên có một lần tình cờ Oanh bắt gặp ba đi ăn với một người đàn bà khác, Oanh
thấy nhưng Oanh không hở môi cho má biết. Một hôm Oanh nói chuyện với ba, Oanh có đi gặp người đàn bà đó cho biết
là ba không phải là người độc thân. Tuy nhiên rồi đâu cũng vào đó. Ba có nói với Oanh là dù ba có quan hệ với ai khác
nhưng má vẫn là người vợ của ba và má nắm giữ hết tiền bạc. Ba nói rằng ba vẫn quý má nhưng ba cũng cần có một chút
gì “tươi mát” cho cuộc sống vợ chồng dần dần trở nên tẻ nhạt theo năm tháng. Oanh không chấp nhận lý luận đó và Oanh
thấy rằng trong bất cứ hoàn cảnh nào, ở thế kỷ nào, tai sao người phụ nữ lại bị nhiều thiệt thòi. Oanh không muốn mình bị
lường gạt, nên
Oanh muốn “thử” xem anh Hoàng có thật sự yêu Oanh không? Chị có ý gì không?
-        Nghe Oanh nói thì chị cũng có đi thám thính và chị cũng có suy nghĩ ra “phim truyện “, cũng khá hấp dẫn, nhưng
không biết Oanh có đồng ý hay có ý kiến gì khác hay thay đổi gì không nhen? Tuy nhiên chị nghĩ rằng cho dù tình yên có
thật đi nữa nhưng tình yêu không phải là một cái gì đó vĩnh cửu và bất biến như Oanh tưởng tượng đâu. Tuy nhiên nếu
Oanh muốn cho anh chàng Hoàng trãi qua một cuộc thử thách thì mình cứ coi như đây là một phim truyện đi. Ví dụ như,
anh bác sĩ này không rơi vào “cạm bẩy” của tụi mình nhưng có chắc gì anh ấy có mãi mãi trung thành với Oanh nếu hai
bên kết nghĩa vợ chồng không?
-        Chị nói thì nghe cũng có lý đó nhưng Oanh cũng thấy trong lòng xao xuyến mỗi khi Oanh nghe anh ấy bày tỏ tình
thương và hứa hẹn với Oanh đủ thứ. Thật ra Oanh cũng có rung động và chính vì vậy Oanh sợ mình sẽ thất vọng sau này.
Thôi thà Oanh cứ cho anh ấy qua cuộc thử thách nầy đi thì Oanh sẽ dứt khoát đi ra nước ngoài đi học mà không bận lòng.
-        Nếu lỡ anh ấy trúng bẩy thì Oanh có thấy hối tiếc khi Oanh khám phá ra sự thật không?
-        Oanh nghĩ dĩ nhiên là Oanh cũng buồn đó nhưng Oanh sẽ chấp nhận và có lẽ từ từ rồi Oanh sẽ nhìn cuộc đời với
ánh mắt không còn là màu hồng nữa
-        Thôi bây giờ mình đi vào cốt chuyện nhen.
-        Phim truyện mà chị nghĩ ra, dù chị chưa nói nhưng Oanh cũng cảm thấy là hấp dẫn rồi vì Oanh biết là chị là người
có tài viết văn mà. Uổng là chị chọn không đúng nghề.
- Thôi đi cô em của tôi. Nghề viết văn, là “nghề chết đói” đó, nhất là ở nước mình, mức sống của mọi người còn quá thấp.
Cơm không đủ ăn ngày hai bữa mà tiền đâu mà mua sách để đọc, thì giờ đâu mà đọc tiểu thuyết. Chị không dám có ước
mơ đó đâu. Như em thấy nhà văn Lê văn Trương đó, sỡ dĩ ông viết được những quyển tiểu thuyết, viết báo là nhờ ông có
người vợ tận tụy hi sinh, làm việc kiếm tiền nuôi con và để yên cho ông sáng tác. Nhưng đâu phải ai cũng có cái may đó
đâu. Hơn nữa tài nghệ của chị làm sao sánh được với những bậc văn hào thi sĩ đó đâu. Thôi để chị bình yên với cuộc đời
công chức, sáng đi tối về, với đồng lương tuy không là bao nhưng chị cũng có cơm ngày hai bữa là vui rồi. Đừng làm cho
chị mộng mơ với những ước mơ quá tầm tay của chị.
-        Oanh mong chị ngày nào chị gặp được một người chồng biết hi sinh cho chị phát huy tài năng của chị.
-        Thôi đi, đúng là chuyện “Mò kim đáy biển”. Đàn ông mà hi sinh cho vợ đi lên, chắc là không bao giờ có rồi đó.Vì nói
chung đàn bà sinh ra là luôn bị những bất công.
-        Oanh thấy chị có tài nên Oanh tiếc thôi. Đúng là “người có tài nhưng không có đất dụng võ”;
-        Thôi bỏ qua chuyện đó đi. Chị nghĩ rằng mỗi người sinh ra đều có một định mệnh nào đó, và đôi khi mình chưa làm
được chuyện gì đó là vì chưa phải lúc thôi. Hiện giờ thì chị không mơ ước là một nhà văn nổi tiếng, nhưng chị mơ được đi
du học ở nước ngoài. Có thể một lúc nào đó, có cơ hội thì chị sẽ viết chuyện, lúc chị về hưu chẳng hạn. Bây giờ thì chị để
óc tưởng tượng của chị để trước mắt là hai chị em mình phát họa ra một đoản phim truyện?
-        Đúng rồi, Oanh cũng nôn nóng lắm!
Phần Ba: Phim truyện
-        Đối diện với bịnh viện Bình Dân có trường trung học Văn học. Chị sẽ đóng vai một cô nữ sinh của trường đó, yêu
thầm trộm nhớ bác sĩ Hoàng vì hằng ngày cô được dịp “chiêm ngưỡng” dung nhan của chàng.
-        Nhưng làm sao mà cô ấy liên lạc để bày tỏ sự thầm yêu trộm nhớ đó?
-        Đây là sự gút mắc của câu chuyện: nhở có sự tiến bộ của khoa học, điện thoại sẽ là phương tiện để cô bày tỏ tình
yêu mà không cho chàng biết mặt như vậy mới hấp dẫn và quyến rũ.
-        Vậy mà Oanh không nghĩ ra. Chị sẽ đóng vai cô học sinh “yêu thầm trộm nhớ bác sĩ Hoàng?
-        Đúng rồi. Vì trường Văn Học nằm đối điện với nhà thương, thì cô học sinh đó có dịp thấy chàng, hơn nữa với chiếc
xe Mercédès bóng lộn như vậy mà ai lại không thấy. Lại nữa vào lứa tuổi đôi tám các cô gái đều mơ mộng, và cũng chính
vì sự mộng mơ đó, nếu bị vướng vào “con đường tình ái” thì thế nào cũng lở dỡ chuyện học hành, đôi khi mình sẽ bi hối
tiếc trong tương lai? Chị cũng hi vọng rằng, nếu vì cuộc thử thách này đưa đến sự rạn nứt trong lòng Oanh nhưng biết
đâu nhờ đó mà Oanh sẽ yên tâm mà học hành, để chuẩn bị cho tương lai với cuộc sống độc lập. Dù trong hoàn cảnh nào,
hay ở thế hệ nào cũng vậy, chị quan niệm người phụ nữ không thể kêu gào đòi bình đẳng mà không có chỗ đứng trong xã
hội của riêng chính mình. Dù gì chăng nữa, Oanh cũng phải hứa với chị là nếu sự thật có không như Oanh nghĩ Oanh
cũng phải giữ vững lập trường là không ngã quỵ vì chuyện tình cảm phải không?
-        Oanh hứa với chị là Oanh sẽ giữ bình tĩnh. Nhưng mình sẽ bắt đầu câu chuyện như thế nào?
-        Anh chàng là người miền Bắc thì chị sẽ sửa thành giọng bắc. Chị có mộ vài lần chương trnìh của “Dạ Lan” trên
radio. Cô này mỗi yối đều nói trên đài phát thanh, giọng êm như ru, mỗi tối nói chuyện với những anh chiến sĩ ngoài chiến
trận. Các anh chiến sĩ đều “ghiền” giọng nói của Cô và đòi biết mặt. Chị sẽ nghiên cứu giọng nói của cô ấy, sẽ tập phát âm
theo kiểu nói ngọt ngào, êm như ru của cô gái miền bắc. Hôm nào Oanh mở radio nghe thử xem. Chị thấy giọng nói cũng
đóng vai trò trong chuyện tình cảm. Bởi vậy ngày xưa, chị còn nhớ có người nói, ngày xưa những người trong Nam có con
ra ngoài Hà nội học đều sợ con mình sẽ bị những cô gái Hà nội quyến rũ. Có lẽ vì vậy mà khi ba chị sắp ra Hà Nội học, bà
nội nhất quyết là ba chị phải cưới má chị trước khi đi ra ngoài ấy học? Tuy nhiên chị sợ mình là người Nam, sửa giọng thì
chị sẽ cố nhưng cách nói không giống những cô gái miền Bắc.
-        Chị ngoài tài viết văn, chị lại có tài nhái giọng của người khác. Bởi vậy cứ mỗi lần chị ghé qua chơi là cả nhà đều
xúm lại nghe chị kể chuyện nhất là chị nhái giọng của các miền. Uổng là chị không học trường kịch nghệ. Chị đừng lo vì gi
đình anh tuy là ngưiờ miền Bắc nhưg đã sống trong nam lâu thì cách nói cũng có phần nào lai theo người mình rồi. Chứ
như Ba Oanh là người Bắc, ở trong Nam, cưới vợ người Nam, Ba nói y như người Nam thôi.
-        Chị cũng muốn lắm nhưng hoàn cảnh chị không cho phép, nhưng thôi mỗi người có số mệnh cả. Hiện giờ chị tạm
bình yên với cuộc sống của môt công chức, mỗi tháng có đồng lương tạm đủ sống. Cuộc sống sẽ còn dành cho mình
nhiều điều mà mình không biết trước được. Biết đâu nếu một ngày nào đó, cuộc đời đưa đẩy mình đến những đổi thay
mới, chị lại có những ước mơ mới. Hiện nay chị đang mơ đưọc đi du học ỡ Mỹ nè. Thôi để cho chị với ước mơ của chị đi.
Chị đi về nghen. Hẹn Oanh tuần sau.
Phần 4: Luận đời
Cũng một chiều cuối tuần chúng tôi lại gặp nhau. cũng như bao lần khác, cô dưọng tôi cũng không có ở nhà, nhờ vậy
chúng tôi tha hồ mà trò chuyện. Hôm nay trên bàn có bày một dĩa bánh ngọt, và hai ly cam vắt.
-        Chị có muốn, Oanh điện thoại cho anh Hoàng nói chuyện để chị nghe giọng của anh cho biết nhen.
-        Đúng đó. Chị cần nghe giọng nói của anh để đừng có cảm giác ngỡ ngàng khi điện thoại làm quen. Tối nay Oanh lại
cũng ở nhà một mình, chị ở lại ăn cơm với Oanh nhen. Hôm nay chị Tam có nấu canh chua, cá kho tộ ngon lắm.
-        Nghe thì cũng thèm đó nhưng thôi chị phải đi về vì tuần sau chị có bài thi ở Hội Việt Mỹ.
-        Chị siêng thật. Vừa đi làm vừa đi học.
-        Còn kịch bản thì chị sẽ soạn như thế nào?
-        Trước mắt là Oanh để cho chị vài ngày chị nghe lại cách phát âm của cô Dạ Lan, rồi chị sẽ gặp lại Oanh. Mỗi ngày
mình thảo qua những gì sẽ nói cùng anh  ấy. Oanh điện thoại cho anh ấy đi.
Oanh nhìn đồng hồ bước lại máy điện thoại ở đầu giường, quây số vừa nhìn tôi.
-        Oanh sợ anh ấy không có ở nhà. Để Oanh mở lớn cho chị nghe giọng anh ấy nhen.
-        A lô!
-        A lô! Oanh đấy à? Hôm nay Oanh không đi học piano sao? Anh cứ tưởng Oanh học chưa xong nên anh không gọi
Oanh. Nãy giờ anh cứ nhìn đồng hồ để canh giờ cô em của anh để được nghe giọng nói của em.
-        Anh khéo nói quá!
-        Không đâu. Mỗi chiều đi làm về anh cứ chờ giờ để được trò chuyện cùng Oanh. Tiếc là chút nữa đây anh phải đưa
ba mẹ đến nhà bác anh.
-        Thôi Oanh để anh đi kẽo trễ.
-        Oanh đừng buồn nhen. Tối về nếu anh về không trễ lắm thì anh gọi cho Oanh được không?
-        Dạ.
Oanh gác máy điện thoại, nhìm tôi mỉm cười:
-        Chị nghe giọng nói anh ấy ra sao?
-        Giọng trầm nóng bỏng, người giàu tình cảm. Cách nói chuyện khéo. Theo chị nghĩ anh ấy cảm tình đặc biệt với
Oanh. Nhưng đàn ông hay đàn bà gì cũng vậy, buổi đầu của lúc tìm hiểu làm quen thì ai cũng dễ thương. Chị nhớ lúc chị
học môn triết có một câu mà chị còn nhớ là: “Không bao giờ ta tìm được tâm hồn của ta ngày hôm qua”. Tình cảm của con
người đổi thay theo thời gian, theo hoàn cảnh theo cuộc sống. Sống thì mình phải chấp nhận với những đổi thay đó.  Nếu
mình chờ đợi một cái gì đó trường cửu và bất biến, có lẽ mình sẽ hoài công và thất vọng chăng?
-        Ý chị muốn nói là trong chuyện tình cảm, mình phải chấp nhận những đổi thay, tức là mình không tìm được tình yêu
của những ngày đầu gặp gỡ, phải không?
-        Ó chỉ là suy nghĩ cá nhân của chị thôi. Không có chi là hoàn thiện cả. Chi bằng mình cứ nhận và thưởng thức
những gì mang lại cho mình niềm vui. Sự đán đo, suy nghĩ quá, đôi khi mình sẽ lỡ cơ hội và đôi khi cuộc đòi sẽ nhàm chán
chăng? Hiện tại theo chị hiểu là anh Hoàng có cảm tình đặc biệt với Oanh. Tánh Oanh cẩn thận nên muốn thử thách xem
anh ấy chỉ yêu một mình Oanh thôi phải không? Chị hoàn toàn tôn trọng ý của Oanh nhưng hỏi có mấy ai “chung thủy” với
tình cảm, nếu có là chỉ trong sách vở, tiểu thuyết. Hoặc cả hai bên chấp nhận những đổi thay mà cố đi cho xong con
đường của mình vạch ra thôi. Oanh muốn thử thách anh ấy, có thể vì Oanh chưa yêu anh ấy một cách sâu đậm theo đúng
nghỉa, vì khi mình “yêu” theo đúng nghĩa thì mình sẵn sang chấp nhận tất cả.
-        Thật ra Oanh cũng chưa hiểu rõ anh ấy và ngay cả chính mình. Phần Oanh tánh hay cân nhắc lợi hại.
-        Trong tình yêu nếu mình còn cân nhắc thì chưa đúng là tình yêu. Vì tình yêu nồng cháy sẽ lấn át tiếng nói của lý trí.
Nếu Oanh chưa hẵn yêu anh ấy thì mình chị sẽ cùng với Oanh “giăng bẫy”. Còn nếu Oanh yêu anh ấy thật tình thì không
nên vì có thể mình sẽ thất vọng vì đàn ông hy đàn bà gì cũng vậy ai cũng có những phút giây yếu lòng và rồi Oanh sẽ để
lỡ cơ hội
-        Oanh cũng thoảng nghĩ như chị nhưng Oanh tin vào định mệnh. Nếu Oanh và anh ấy có duyên nợ, thì thế nào rồi
cũng nên duyên chồng vợ cả. Lại nữa Oanh chưa muốn lập gia đình khi mình chưa học hành xong, chưa có nghề nghiệp,
chưa tạo cho mình có chỗ đứng trong xã hội. Và Oanh không muốn có cuộc sống như má Oanh hiện nay. Dù tài sản hiện
nay có phần đóng góp gián tiếp của má nhưng má chỉ là bóng mờ bên cạnh ba.
-        Oanh có lý của Oanh. Oanh suy nghĩ lại trước khi mình bắt đầu “cuộc chiến” nhen. Chỉ chỉ sợ Oanh sẽ thất vọng và
rồi oanh sẽ có thành kiến với đàn ông.
-        Thấy cuộc sống của ba má là Oanh đã có thành kiến với đàn ông rồi.
-        Như cảnh gia đình của chị, ít nhiều chị cũng đã chứng kiến những đổi thay, những đổ vở, hợp rồi tan, có phải chăng
là quy luật của cuộc sống. Đã sinh ra kiếp làm người thì mình phải “đi vào” cuộc sống với những đổi thay như khí hậu với
bốn mùa, hoa nở để rồi tàn. Tình yêu không phảỉ là một cái gì đó vĩnh cửu nhưng cũng không nên vì những lý do đó mà
mình sợ và trốn tránh nó. Theo chị không có cuộc tình nào trọn vẹn và hoàn hảo đâu và không có cái gì là duy nhất cả.
Những gì đến với mình rồi cũng có lúc mình sẽ mất thôi. Nhận những gi đến với mình và vui trong giây phút hiện tại nếu
không cuộc đời mình chỉ là những nghi vấn, những ngày dài buốn nản. Thí dụ như chuyện điển hình, mình là bà con, mà
biết bao njiêu năm tháng rồi chị đâu có biết là chị có người em họ dễ thương như Oanh. Nhưng rồi hoàn cảnh đưa đẩy
mình đến gần nhau, và thân nhau hơn. Nhưng nếu mình cứ sợ ngày nào đó mình không còn thân như hiện nay rồi mình
không dám đến gần nhau hay chị nghi ngại sự khác biệt giữa hai hoàn cảnh gia đình và xã hội chênh lệch giữa chị và
Oanh rồi chị sẽ tránh không liên lạc với Oanh. Và chị nghĩ đến một ngày nào đó, Oanh với cuộc sống ở xứ người, chị ở lại
quê hương, với bận rộn của công việc. Mình sẽ bị cuốn hút vào những sinh hoạt với những quen biết mới, mình cũng sẽ
thoảng nhớ nhau nhưng có thể là mình sẽ không còn thân nhau như hiện nay. Nhưng không phải vì nghĩ đến một ngày
nào như vậy rồi mình từ chối với những quan hệ, và mình sẽ từ chối tất cả những tình cảm đến với mình.
-        Nếu Oanh đoán không lầm thì chị muốn nhắn nhủ Oanh là cứ chấp nhận tình thương của anh Hoàng và đừng thử
thách rồi sẽ thất vọng?  Theo Oanh được biết là chị là lỡ mối tình đầu, lúc đó Oanh chưa biết chị vì Oanh còn ở Huế với ba
má?
-        Chị cũng không chắc đó là tình yêu vì chị còn quá trẻ và anh ấy đến đúng lúc, chị đang cần tình thương, thế thôi.
Nhung chị cũng không có thử thách nhưng rồi chị cũng bị thất vọng khi khám phá ra anh ấy cũng không hẵn là yêu chị.
Nhưng dù yêu hay không, những đổi thay cũng làm cho mình buồn. Tuy nhiên chị cũng vẫn không vì thế mà tuyệt vọng và
đắm chìm trong sự thất vọng. Dù sao chị cũng có một giai đoạn nào đó thưởng thức được hương vị ngọt ngào của cái mà
người ta gọi là “tình yêu”. Đối với chị, tình yêu có thể là “một chuỗi tình yêu” chứ không hẵn chỉ là một mối tình duy nhất.
-        Chị có vẻ lạc quan trong tình cảm.
-        Không hẵn như vậy. Mình phải tự tìm cho mình một lối thoát. Thôi bàn luận chuyện đời thì thì không biết lúc nào
mình có thể hết chuyện để nói.
Phần 5: Giăng bẩy.
Kể từ ngày đó, cứ vào cuối tuần, tôi đóng vai cô học sinh với cái tên Quỳnh Như. Một cô gái học năm cuối của trường trung
học. Đang luyện thi bằng Tú tài hai. Nếu thi đậu thì cô sẽ được gia đình gởi sang du học tại Pháp, một tương lai hứa hẹn.
Nhưng bỗng dưng, cô lại thầm yêu trộm nhớ người bác sĩ trẻ, hằng ngày lái chiếc xe Mercedes ngang qua trường cô học.
Cô thăm dò và được biết số điện thoại của chàng, để bày tỏ tình thương. Giọng nói nhẹ nhàng, thỏ thẻ của Quỳnh Như,
hằng tuần cứ đúng vào giờ hẹn, nàng kể chuyện văn thơ, nhạc.
Cuộc đàm thoại giữa cô bé Quỳnh và chàng bác sĩ được cô em theo dõi lúc đầu với sự thú vị nhưng cũng không dấu được
sự ghen tuông, thoáng một nỗi buồn vì Oanh thấy vị hôn phu của mình ngày càng gắn bó với cô gái trẻ dù rằng Hoàng lúc
nào cũng luôn nhớ điện thoại hay đến thăm và đưa cô em tôi đi chơi.
Câu chuyện ngày càng đi xa hơn. Thỉnh thoảng Oanh chở tôi ghé vào chỗ đậu xe của bịnh viện, trong lúc Oanh vào văn
phòng của Hoàng, viện cớ là có dịp ghé ngang qua thăm, trong lúc đó tôi gắn một bài thơ (đánh máy) về tình yêu, một
cách tỏ tình kín đáo, gắn trên kiến xe…Ba tháng trôi qua với những buổi chuyện trò ngày càng gắn bó, thân thiết, cuối
cùng thì Hoàng đề nghị xin gặp cô bé Quỳnh Như. Chúng tôi thoả thuận với nhau là cho Hoàng, Quỳnh Như hẹn gặp
trước nhà thờ Đức Bà vào một buổi chiều. Oanh nghĩ rằng nếu Hoàng đến nơi hẹn thì Oanh sẽ tìm cách rút lui và sẽ từ
chối không liên lạc với Honàg nữa.
Như lời hẹn trong điện thoại Hoàng đến đúng giờ hẹn, sáu giờ chiều dưới chân tượng Đức Mẹ trên tay cầm bó hoa hồng.
Oanh chở tôi đến bưu điện, ngang nhà thờ. Quả nhiên, nhìn bên kia đường Hoàng với bó hoa hồng, đứng nhìn quanh
quẩn, mãi đến trời sụp tối. Hoàng mới lên xe lái về nhà.  Oanh và tôi lấy taxi về nhà. Trên xe Oanh im lặng, không nói
năng. Một lúc lâu Oanh mới nhìn tôi mỉm cười gượng gạo:
-        Lúc đầu tưởng là chuyện đùa mà Oanh không ngờ là không cần nhìn mặt, chỉ nghe giọng nói mà mình có thể cảm
xúc được? Và Oanh còn ngây thơ, cứ tưởng là anh ấy yêu Oanh và ngoài Oanh ra, anh ấy chỉ đùa chơi.
-        Anh ấy muốn gặp cô Quỳnh Như vì tò mò, cũng chưa hẵn là yêu đâu. Dù sao cũng là chuyện đùa thôi.
-        Dù gì Oanh cũng vẫn buồn và vẫn thất vọng. Nhưng thôi, dù sao Oanh và anh ấy cũng chưa có gì cam kết và gắn
bó, nếu có chấm dứt thì cũng buồn nhưng còn hơn khi nên duyên chồng vợ thì mình sẽ buồn bội phần và dứt khoát còn
khó khăn hơn. Thôi như vậy Oanh rời khỏi quê hương mà lòng không còn vướng bận.
Hoàng nhờ người đến dạm hỏi nhưng Oanh từ chối, viện cớ là mình chọn việc học là chánh. Có lẽ Hoàng không hiểu rõ lý
do của sự từ chối? Tôi không biết mình có trách nhiệm trong sự tan vỡ này không? Và cũng không hiểi rằng cô em học có
quyết định đúng hay không? Phải chăng không là duyên nợ?
Sau đó Oanh lên đường sang Pháp du học. Mỗi người với sự bận rộn của cuộc sống. Sự liên lạc của chúng tôi thưa dần.
Tôi cũng không còn cơ hội để gặp lại người em họ và cũng không biết rằng cô có gặp được một người yêu cô bằng tấm
chân tình như cô vẫn hằng mơ ước?

DIỄM ĐÀO
Sacramento,
Tháng ba 2013